Монгол Улсад барилгын салбар үүсч хөгжсөний 86 жилийн ой, “Барилга Экспо-2012” олон улсын үзэсгэлэн яармагт зориулан гаргасан сэтгүүлийн шинэхэн дугаараа уншигч таны өмнө дэлгэж байна.
Энэ удаагийн дугаартаа хүйтний улирал эхэлж байгаатай холбогдуулан сантехник болон шалны халаалтын системийн материал бүтээгдэхүүн хайж байгаа уншигчддаа зориулан халаалтын систем сонгохдоо юуг анхаарах хэрэгтэй, эрчим хүчинд хэмнэлттэй шалны халаалтын систем, цонх таны тав тухтай амьдралын нэгээхэн хэсэг учраас энэ чиглэлийн заавар зөвлөгөөг сэтгүүлдээ багтаалаа. Мөн асуудалд хөндсөн сэдвээрээ Улаанбаатар хотын хот төлөвлөлтөнд тулгараад байгаа олон асуудлуудын зах зухаас хөндлөө.
“Барилга.МН” сэтгүүлээр дамжуулан БХБЯ-ны сайд Ц.Баярсайхан бүтээн байгуулалтын эзэд барилгачин та бүхэнд Монгол Улсад барилгын салбар үүсч хөгжсөний 86 жилийн ойн мэндчилгээ хүргүүллээ.
Асуудал хөндсөн сэдэв

Нийслэл хотын гурван баян юу вэ? Уртаас урт түгжирч зогсох машинаар нэг баян. Уутанд биш, задгай хөглөрөх хогоор нэг баян. Уулзалтаас минь хоцруулж дөнгөх хаяггүй барилгаар нэг баян. Эхний хоёр баянг хүн бүхэн хүлээн зөвшөөрнө гэдгийг би таамаглаж байна. Гурав дахь тодорхойлолтыг нь харин яагаад гэж асууж магадгүй. Гэхдээ л би таныг олон нэршилгүй барилга дунд эргэлзэж тээнэгэлзэж, будилж төөрч, аргаа барахдаа алив та минь, туслаарай гэж таних, танихгүй хүнээс олонтаа асуусныг чинь хараагүй ч гэсэн таамаглаж байна. Ийм л учраас манай нийслэл нуугдаж тоглоход бүрэн тохиромжтой болчихоод байгаа юм. Манайхан дүрэм журам мөрдөхдөө их тааруу. Уг нь тэрний, энэний нэрэмжит гудамж гээд албан ёсны нэршилтүүд байдаг. Гэтэл монголчууд их дураараар. Өөрийнхөөрөө л нэрлэнэ.
Амарсанаагийн гудамж хаана байдаг вэ гэж асуувал бараг хэн нь ч мэдэхгүй. Тэгээд өөрсдийнхөө нэршилтээр цагаан байшингийн ард ногоон байшин байгаа, ногооны зүүн талд алаг байшин бий, дахиад жаахан яваад бас нэг цагаан байшин таарна гээд ярьж өгнө дөө.
Идэвхтэн бичигч

“Барилга.МН” сэтгүүл “Идэвхтэн бичигч” буланг нээгээд багагүй хугацаа өнгөрч байна. Энэ дашрамд манай сэтгүүлд өөрийн санал бодол, бичвэрээ сийрүүлэн ирүүлдэг та бүхэнд талархлаа илэрхийлье. Мөн барилгын салбар болоод хотын өмнө тулгамдаад байгаа асуудлууд түүнээс гарах арга замын талаар өөрийн санал бодлоо ирүүлж, бидэнтэй хамтран ажиллахыг урьж байна.
09 сарын дугаарт идэвхтэн бичигч Ц.Баттулгын “Гэр хороололд тулгамдсан зарим асуудлууд” материалыг нийтэлж байна. Гэр хорооллыг орон сууцжуулах, хаусжуулах, төвлөрсөн шугам сүлжээнд холбоно гэж ярьж байгаа ч хэрэгжсэн дорвитой ажил байхгүй. Энэ ажил урагш ахихгүй байгаагийн гол шалтгаан нь юу бол? Гэр хорооллыг шинэчлэхэд хаанаас нь ямар асуудлаас нь эхлэх хэрэгтэй вэ?
Нэгдүгээрт газрын асуудал бөгөөд айл өрхүүдийн хэт хувиа бодож, ашиг олох гэсэн аминчлах үзлээс болж газрын үнэлгээг хөөрөгдөхгүй байх нь чухал юм. Учир нь танай үүгээр машин зам тавина аа гэхлээр л зөрүүлээд төр засгаас хэт өндөр үнэ нэхээд суучихдаг тохиролцохгүй бол ажлыг хойш татаад гэдийчихдэг замыг нь таглаад хашаагаа өргөсгөөд суучихдаг муухай хэвшил бий болдог.
Дугаарын зочин

Барилга.МН” сэтгүүл салбарын мэдээллийн хэрэгсэл учраас салбартаа тэргүүлж яваа аж ахуйн нэгж, компаниудын захиралыг зочноор урьж ярилцдаг билээ. Энэ дугаарын зочноор 50 жилийн түүхтэй нийслэлээрээ овоглосон “Нийслэл өргөө” ХК-ийн ерөнхий захирал Б.Ганзоригийг урьлаа.
Бидний хамгийн хүнд үе 1980-аад оны сүүлээс 2000-аад оны эх хүртэл байсан. Тэр үед нийгэм маань орвонгоороо эргэсэн үе байлаа. Зах зээлийн эдийн засаг гэж чухам юуг хэлээд байгааг ч сайн ойлгохгүй, чухам ямар хүнд хэцүү бэрхшээл саад бидний өмнө нүүрлэн байгааг мэдэхгүй тийм л үед барилгын салбар бүхэлдээ уналтад орж, хуучин Зөвлөлт Холбоот Улсаас ирдэг зээл тусламж зогсож, барилга барих нь битгий хэл өдрийн хоол хүнсээ яая гэдэг хүндхэн он жилүүдийг даван туулж өдрөөс өдөрт мэдэхгүй шинэ зүйлтэй учирч байсан үеийг бодвол өнөөдөр зах зээл гэдгийн учир утгыг нийтээрээ мэддэг болжээ.
Монгол Улсад барилгын салбар үүсч хөгжсөний 86 жилийн ой болж байгааг тохиолдуулан Монголын нийт барилгачид тэр дундаа бидэнтэй үргэлж ойр дотно харилцаж байдаг байгууллага болон иргэд, бас компанийхаа хамт олондоо эрүүл энх, сайн сайхан, ажил хөдөлмөрийн өндөр амжилтыг хүсэн ерөөе.
Дуулгах мэдээ

Аливаа улс орны хөгжил дэвшил, туулж өнгөрүүлсэн буурал түүхийг нь тухайн орны хөшөө дурсгал илтгэн харуулдаг гэж үздэг. Эрт дээр үеэс хаад ноёд өөрийгөө мөнхжүүлж, дурсан сануулахын тулд бүтээн байгуулалт, хөшөө дурсгал босгож ирсэн. Энэ нь явсаар уран барилга, цаашлаад урлагийн төрөл болтлоо хөгжсөн билээ.
Дэлхийн дахинд алдартай хэд хэдэн хөшөө бий. Тэдгээр нь өөр өөрийн онцлогтой байгаад зогсохгүй жуулчдын сонирхолыг татахуйц өвөрмөц хийц загвартай байдаг. Ялангуяа сүүлийн үеийн хөшөөнүүдэд хүний сэтгэл хөдлөлийг ихээхэн тусган харуулдаг болсон.
Хөшөө хэрнээ хөдөлж байгаа юм шиг, унах гэж байгаа юм шиг, яг л амьд шиг урлан бүтээж байгаа нь дэлхийн уран барималчдын, архитекторчдын ур чадварыг харуулж байгаа юм.
Манай нийслэлд дээрх шиг чөлөөт сэтгэлгээний арга барилаар хэнд ч зориулаагүй жинхэнэ урлагийн бүтээл цөөхөн. Бодит нэгэн хүнд зориулдаггүй юмаа гэхэд ямар нэгэн амьтанд, тухайлбал тарваганд, моринд зориулсан хөшөө элбэг харагдана. Улаанбаатар хотод сонин содон загвартай хөшөөний өмнө зургаа даруулвал хаана очиж болохыг бодоод үзээрэй. Чингис хааны хөшөө, урт цагааны урд дахь хэдэн хөшөө, зайсан толгой дээрх хөшөө өөр санаанд орох хөшөө үнэхээр буухгүй.
Зөвлөгөө

Хөхүүрийн ам цаашилж, хүйтний ам наашилж байна. Хэн хүнгүй л өвлийн бэлтгэл ажлаа базаах гээд тун завгүй байгаа болов уу? “Барилга.МН” сэтгүүл ч гэсэн энэ чиглэлийн заавар зөвлөгөөг сэтгүүлийнхээ шинэ дугаартаа орууллаа.
Цонх бол гэрийн дулаан хамгийн их алдагддаг хэсэг. Тиймээс өвлийн бэлтгэл ажлаа цонхоо дулаалахаас эхлээрэй. Танд цонхны стандарт болон сонголтонд анхаарах хэдэн зөвлөгөөг хүргэе.
Барилгын цонхны ихэнх талбайг шилэн багц эзэлдэг тул чухал хийц. Шилний зузаан 4мм, 5мм-ын хувьд дулаан солилцолын онц ялгаагүй боловч бат бөх, аливаа даралт авах талаасаа ялгаатай байна. Нэг хөндийтэй цонхны хувьд 16мм-ээс багагүй гуурстай байх ёстой. Тагтны хаалганы гэрэл нэвтэрүүлэхгүй самбарыг дулаалгатай хөнгөн цагаан хуудас буюу хуванцар гурван үет хавтангаар хийх хэрэгтэй байдаг. Халаалтгүй өрөөнд хаалганы самбарыг дулаалгагүй хөнгөн цагаан хуудас буюу өнгөлгөөний материалаар хийж болно.
Мэдээлэл

Саяхан зохион байгууллагдсан “Барилга Экспо-2012” олон улсын үзэсгэлэн яармаг нь дэлхийд тэргүүлэгч барилгын материал бүтээгдэхүүн болон дэвшилтэт технологи, Улаанбаатар хотод баригдаж байгаа шинэ орон сууцнуудаас орж нэг үгээр бол гадаад дотоодын барилгын цугларалт болсон гэж хэлж болно.
Уншигч та үзэсгэлэн яармагийг үзэж амжаагүй оролцогч байгууллагуудын мэдээллийг авч чадсангүй гэж санаа зовох хэрэггүй. Учир сар тутмын “Барилга.МН” сэтгүүл дээр үзэсгэлэн яармагт оролцогч байгууллагуудын мэдээллийг багтаан гаргасан юм. Дулаалга, сантехникийн материал, хаалга цонх гээд таны хайж байгаа бүх төрлийн материал бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрлэн гаргадаг нийт 100 гаруй байгууллагын үйл ажиллагааны чиглэл болон холбогдох утасны дугаар, хаягтайгаа байгаа юм.
Үнэ ханш

Орон сууц сонгох гэж элдэв янзын сонин сэтгүүл эргүүлж, цаг заваа барсаар л байна уу? Таны эрэл хайгуул болоод байгаа мэдээлэл нэг дор байна. Барилгын материалын гол нэрийн бүтээгдэхүүний үнэ ханш орсон “Барилга.МН” сэтгүүлийн 09 сарын дугаар худалдаанд гарлаа. Улаанбаатар хотод ашиглалтанд орох гэж байгаа болон орсон шинэ орон сууц болон хуучин орон сууцны мэдээллийг дүүргүүдээр нь бүсчилэн гаргалаа.
Хуучин орон сууцны үнэ сар бүр бага хэмжээгээр өсөн нэмэгдэж байна. Үүнийг үл хөдлөх хөрөнгийн мэргэжилтнүүд эрэлт ихэссэнээс үүсэлтэй гэж үзэж байгаа бөгөөд эрэлтийг нь дэмжээд өгвөл орон сууцны үнэ буурах боломжтой хэмээн үзэж байгаа юм.
Мөн сэрүүнээс урьтаад амины орон сууцандаа засвар хийх гэж байгаа иргэддээ зориулан барилгын материалын өргөн хэрэглээний материал бүтээгдэхүүний үнийг шинэчлэн гаргалаа. Барилгын материалын үнэ засвар үйлчилгээ, барилгын ажлууд эхэлсэнтэй холбоотойгоор “уламжлал” болон өссөн. Материал бүтээгдэхүүний дотроос цемент, модон материалын үнэ түлхүү өссөн хэвээр л байна.
Учир нь Замын-Үүд боомт дээр цаанаас ирж байгаа их хэмжээний цементийн бөөгнөрөл үүссэн болохоор Улаанбаатарт цементийн үнэ өссөн гэсэн тайлбарыг холбогдох хүмүүс нь өгч байна. Харин модон материалын хувьд түүхий эд багассан, мөн л эрэлт ихэссэн гэсэн шалтгаанаар үнэ өсөж байна.
Та “Барилга.МН” сэтгүүлээ

-иар үнэгүй хүргүүлэх боломжтой