Буух эзэн, буцах хаяггүй барилга

Batsuh Batsuh
Буух эзэн, буцах хаяггүй барилга

     БГД-ийн 18 дугаар хорооны нутагт “Монген” сургуулийн урд байрлах 5 давхар 70/2 гэх саарал байр нь хүн амьдрах нөхцөл байхгүй, нурж унах дээрээ тулсан гэх мэдээлэл нэгэн вэйб сайтанд тавигджээ. Яасан байр гэхээрээ нурж унах дээрээ тулчихдагыг сонирхохоор тус байрны оршин суугчтай утсаар холбогдож мэдээлэл авахаар цаг тохирон зорьж очлоо. Гаднаас нь харахад цэвэрхэн, тохилог байр шиг харагдсан ч орцоор нь ороход зэврүүн хүйтэн, чийг даасан харанхуй, хог нь хөглөрсөн таагүй орчин угтлаа.

 

     Миний зорьж очсон айл 5 давхарт байдаг учраас дээшээ гарахаас өөр арга байсангүй. Шатны гэрэл байхгүй харанхуй учраас утасныхаа гэрлээр гишгэх газраа гэрэлтүүлээд дээш өгслөө. Энэ байранд хогийн бункер байхгүй бололтой шатан дээр хөглөрөх хогонд золтой л тээглээд уначихсангүй. Тухайн барилгыг ашиглалтанд оруулах улсын комиссын актаас харвал энэ барилга нь “Аркаст” ХХК-ийн гаргасан 50 айлын А-04/2007 дугаартай зураг төслөөр “Осиб” ХХК ажиллаж 2007 оны 8 сараас барьж эхэлсэн ба 2009 оны 9-р сарын 1-ны өдөр барилгын ажил дуусжээ.
 
     Уг байрны захиалагч, хөрөнгө оруулагчаар нь иргэн Г.Мөнх-Эрдэнэ болон Л.Сарантуяа гэх 2 хүн байдаг боловч оршин суугчидтай байгуулсан гэрээн дээр “Вай Жи Жэй Эс” ХХК гэсэн нэр бичээстэй байдаг. Тус компанийн гүйцэтгэх захирлаар нь БНСУ-ын иргэн У Ян Гүн мөн менежер Х.Одгэрэл гэж 2 хүн байдаг боловч оршин суугчдаас удаа дараа амжилттай зугтаж, одоо олдохоо байсан “луйварчин мэхлэгчид”.
 
     Иргэн Г.Мөнх-Эрдэнэ болон Л.Сарантуяа нарийн 50 айлын орон сууцны барилгыг НМХГ-ын Барилгын техникийн хяналтын улсын ахлах байцаагч Л.Балдан-Очироор ахлуулсан “Улсын коммис” барилгын ажлын гүйцэтгэл, ажлын чанар холбогдох акт, баримтуудтай танилцаад орон сууцны зориулалтаар ашиглах боломжтой хэмээн үзэж ЗГ-ын 2009 оны 72-р тогтоолыг гаргажээ.
 
      Зорьж очсон айлын эзэгтэй 2010 онд төрийн албан хаагчийн зээлээр м2-ийг нь 1,000,000 төгрөгөөр бодож 45м2 байр худалдаж авсан гэнэ. Харин өвлөөс нь өнөө сайхан байрных нь цонх хаалгаараа сийгэж, хана нь хөлөрч, цантаж эхлэнгүүт нь байрны захиргааны Х.Одгэрэл гэж эмэгтэй дээр нь ороход хавар дулаарахаар засч өгье гээд гаргаж. Хавар болоход намар засч өгнө гэж байгаад бүр байрны “Узелийн өрөөг нь зарчихаад”ор сураггүй алга болжээ.
 
     Энэ байрыг эрчим хүч, орон сууцны конторт хүлээлгэн өгөөгүй учир сар бүр ус, цахилгааныг нь тасалдаг болохоор оршин суугчид мөнгөө нийлүүлж байгаад нэг хүний нэр дээр мөнгөө тушааж тог, цахилгаантай амьдарч байна. Одоо орон сууцны конторт хүлээлгэж өгөх гэхээр дулааны тоолуур байхгүй, бойлер нь эвдэрхий, дээр нь узелийн өрөө байхгүй гээд түмэн зовлон энэ байрны оршин суугчдад бий.
 
      Амьд хүн аргатай гэгчээр 70/2 тоот байрны оршин суугчид ярилцаж байгаад тог цахилгааны гэмтлээ засуулж байхын тулд “Хауз Холд” орон сууцны контортой тохиролцон нэг айлынхаа байрны ордерийг барьцаанд тавьж “нэг асуудлаа” аргацаасан.
 
     Өвөлдөө хүйтэн, чийгтэй учир байнга цахилгаан халаагуур залгадаг бөгөөд сардаа цахилгааны төлбөр нь 60,000 төгрөгнөөс дээш гардаг. Өнгөрсөн зун цахилгаан тасрахаар нь оршин суугчдын зөвлөл БГД-ийн Цахилгаан шугам сүлжээний газар хандахад “1 800 000 төгрөгийн өр байна. Түүнийг барагдуул” гэжээ. Ийнхүү иргэд өдрөөс өдөрт хохирч, өр төлөх болжээ.
 
    Дээвэр нь хучилтын хавтан дээрээ шууд хар цаас дэвсчихсэн болохоор ус чийг байнга нэвтэрдэгээс мөөгөнцөртсөн, цонхны амалгаа шаварнаасаа эхлээд нурж, дотор талын хана, тааз, дээвэр нь ус, чийгт автан холцорч, цуурсан, обой нь хуураад байгаа болохоор өдөр болгон хуурай алчуураар арчдаг.
Хаалга, цонхоор хүйтэн салхи сэнгэнээд байхаар нь чадах чинээгээрээ дулаалж наасан учраас цонх онгойлгож агаар солилцох гэсэн асуудал байхгүй. Тийм учраас гэр дотор чийгтэй агаар ихтэй. Зураг авахаар очсон айлдаа ороод 10-20 минут болоод гаргахад өлгүүрт өлгөсөн хувцас, өмссөн ноосон цамц бага зэргийн чийг даасан байлаа. Гэртээ байгаа хэрнээ гадаа байгаа юм шиг чийгтэй, хүйтэн орчинд амьдрах нь хэнд ч таатай биш. Дулаараад ирэхээр ахиад засвар хийнэ.
 
Зарим оршин суугчийн хэлснээр бол бараг орсон өдрөөсөө л элдэв бэрхшээлтэй учирсан гэх. Арга тасарч, цөхрөнгөө барсан оршин суугчид нь МХЕГ-т хандан дүгнэлт гаргуулан, “Вай Жи Жэй Эс” ХХК-д шаардлага хүргүүлээд ч нэмэр болоогүй гэнэ.
Оршин суугчид өөрсдөдөө тулгараад байгаа бэрхшээлээ шийдвэрлүүлэх цагдаад хандахаар “наад асуудыг чинь шүүх л шийднэ” гэнэ. Шүүх дээр нь очихоор цагдаагийн байгууллагад ханд хэмээн бие биеэн рүүгээ чихэнэ. Харин хохирогч нь монгол, солонгос иргэдэд хулхидуулсан иргэд.  
МХЕГ-ын Улсын байцаагч “Өрөө тасалгаа нь агаарын солилцоогүйгээс байнга чийгтэй байдаг. Энэ нь мөөгөнцөртөж, өвчин үүсэх үндэс болсон. Ус, халаалт нь байнга доголддог. Хаалгаар нь салхи үргэлж сийгдэг. Дээврийн дулаалга муугаас дулаан алдамтгай. Орон сууцны конторт хүлээлгэн өгөөгүйгээс цахилгаан, дулааны үнийг барьсан байгууллагын тогтоосон үнээр төлж иргэд хохирдог. Энэ бүхнийг цаг алдалгүй арилгах хэрэгтэй” зэрэг дүгнэлт гаргажээ.
      Өнөөг хүртэл оршин суугчид нь өөрсдийн хүчээр зарим засварыг хийсээр иржээ. Тус компанийн менежер Х.Одгэрэлийг арайхийж олоод учраа хэлтэл “Усны төлбөрийн дутуу болох 485 000 төгрөгийг дундаасаа гаргаад өгчих, тэгээд орон сууцны конторт бүртгүүлж өгье” гэхээр нь оршин суугчид төлсөн ч ахиад л хулхидчихсан.
 
      Гүйцэтгэх захирал гэх У Ян Гүн Солонгос руугаа буцсан гэдэг ч зарим эх сурвалжийн мэдээгээр Монголд байхаар барахгүй ээлжит залилангаа хийхээр барилгын захиалга авч эхэлсэн сураг гарсан байна. Бүр Чингэлтэй дүүргийн татварын албанд татвар төлдөг ч “байгууллагын мэдээллийг хувь хүнд өгөхгүй” гэсэн шалтгааныг хэлдэг.
 
      Бараг өмхрөн нурж байгаа гэхэд хилсдэхгүй ийм байр  БГД-ийн 18 дугаар хорооны нутагт “Монген” сургуулийн урд байна. Тус байрны оршин суугчид одоо чухам хэнд  хандахаа мэдэхгүй байгаа юм.
Одоо энэ барилгыг хэн хариуцах, оршин суугчдын эрх ашгийг ямар байгууллага хамгаалах нь тодорхойгүй, бүрхэг хэвээр л байна.
 
      Энэ барилгыг хэн хариуцах вэ? зөвшөөрөл өгсөн эрх мэдэлтэн үү? ийм барилгыг ашиглалтанд оруулсан Нийслэлийн мэргэжлийн хяналтын байцаагчид болон тухайн барилгыг ашиглалтанд оруулахыг зөвшөөрсөн нэр бүхий мэргэжилтнүүд хариуцах уу?  
 
"Барилга.МН" сэтгүүлийн №34 дугаараас